Demir eksikliği, dünyada ve Türkiye'de en yaygın besin eksikliğidir; özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda çok sık görülür.
Belirtiler
Yorgunluk, çabuk nefes nefese kalma, solukluk, saç dökülmesi, tırnaklarda kırılma, huzursuz bacaklar ve ilginç bir işaret: buz/toprak gibi şeyler yeme isteği (pika). Bu tablo varsa hekiminizden demir paneli (ferritin dahil) isteyin.
Önemli uyarı
Demir, "kendi kendine takviye" kategorisi değildir: fazlası da eksiği kadar sorunludur ve mide şikayetleri yapabilir. Doz ve süre hekim işidir. Bizim buradaki katkımız, emilimi akıllıca artırmanın yollarını hatırlatmak:
Emilimi artıranlar
C vitamini: Demirle aynı öğünde alınan C vitamini (kuşburnu, biber, narenciye veya takviye) bitkisel demirin emilimini kat kat artırır — klasik ikili: mercimek + bol limonlu salata.
Et faktörü: Kırmızı et/balık, birlikte yenen bitkisel demirin emilimini de yükseltir.
Emilimi azaltanlar
Çay ve kahve: İçerdikleri tanenler demiri bağlar — demirli öğünle/tabletle aralarına en az 1-2 saat koyun. Kalsiyum takviyeleri ve süt ürünleri de aynı öğünde alınmamalıdır.
Multivitamindeki demir yeter mi?
%50 BRD civarı demir içeren formüller günlük ihtiyacı desteklemeye yöneliktir; tanı konmuş eksikliği tedavi etmez, o iş hekimin planladığı dozla yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikayetleriniz sürüyorsa hekiminize başvurun; takviye kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
