Bebek beslenmesinde anne sütü esastır. Dünya Sağlık Örgütü, ilk 6 ay boyunca bebeğin yalnızca anne sütüyle beslenmesini, ardından uygun ek gıdalarla birlikte emzirmenin 2 yaş ve ötesine kadar sürdürülmesini önerir. Devam sütü, anne sütünün yeterli olmadığı ya da emzirmenin sürdürülemediği durumlarda gündeme gelen bir seçenektir ve bu karar mutlaka çocuk hekiminizle birlikte verilmelidir. Hekiminiz devam sütü önerdiyse, raflardaki numaralar ve içerik etiketleri kafa karıştırıcı olabilir. Bu rehberde en çok merak edilenleri sade bir dille topladık.
Kutunun üzerindeki numaralar ne anlama geliyor?
Devam sütleri bebeğin yaşına göre numaralandırılır. 1 numara doğumdan itibaren kullanılan bebek formüllerini, 2 numara 6. ayın sonundan itibaren kullanılan devam sütlerini, 3 numara ise 1 yaşından itibaren kullanılan çocuk devam sütlerini ifade eder. Numaralar arasındaki fark; protein, demir, vitamin ve mineral oranlarının bebeğin yaşına göre yeniden ayarlanmasıdır. Örneğin Hipp Organik Combiotic Devam Sütü 2, 6. ayın sonundan itibaren; Hipp Organik Combiotic Devam Sütü 3 ise 1 yaşından itibaren kullanım için formüle edilmiştir. Aptamil Prosyneo 3 de 1-3 yaş aralığındaki çocuklara yöneliktir. Bir üst numaraya geçiş zamanlamasını hekiminizle konuşmanız en doğrusudur; yaş aralığı etikette yazsa da her bebeğin gelişimi farklıdır.
İçerik etiketinde nelere bakmalı?
Devam sütlerinin içeriği yasal düzenlemelerle büyük ölçüde standarttır; yine de bazı ayrıntılar ürünler arasında fark yaratır. Karbonhidrat kaynağının ağırlıklı olarak laktoz olması, ilave şeker bulunmaması tercih sebebidir. Beyin ve göz gelişiminde rol oynayan DHA (omega-3) artık pek çok üründe standarttır. Demir, kalsiyum ve D vitamini bu yaş grubunda özellikle önemlidir. Bazı ürünler bağırsak florasını desteklemek amacıyla prebiyotik lifler (GOS) ve probiyotik kültürler içerir: Aptamil Prosyneo 3 prebiyotik ve probiyotiği bir arada sunarken, Hipp Combiotic serisinde galakto-oligosakkaritler bulunur. SMA Optipro 2 (6-12 ay) ve Evolvia NutriPRO Plus 2 gibi seçenekler de aynı yaş basamağı için hazırlanmış farklı formüllerdir; hangisinin bebeğinize uygun olduğuna hekiminizle birlikte karar verebilirsiniz.
Organik ya da keçi sütü bazlı devam sütü fark yaratır mı?
Organik etiketli ürünler, sertifikalı organik tarım koşullarında üretilen süt ve bileşenlerle hazırlanır; besin değerleri açısından zorunlu standartlar aynıdır, fark üretim yöntemindedir. Keçi sütü bazlı seçenekler ise inek sütü yerine keçi sütünü tercih etmek isteyen aileler için geliştirilmiştir; HİPP 2 Organik Keçi Sütü Bazlı Devam Sütü buna bir örnektir. Önemli bir uyarı: keçi sütü bazlı ürünler, inek sütü proteini alerjisi olan bebekler için çözüm değildir; alerji şüphesinde mutlaka hekiminize başvurun.
Hazırlama ve saklamada sık yapılan hatalar
Devam sütünü her öğünde taze hazırlayın, artan sütü sonraki öğüne saklamayın. Suyu kaynatıp uygun sıcaklığa kadar soğutun ve kutuda belirtilen ölçek-su oranına birebir uyun; ölçeği silme doldurmak ya da fazla koymak sanıldığı gibi daha besleyici değildir. Hazırlanan sütü mikrodalgada ısıtmayın; eşit dağılmayan ısı bebeğin ağzını yakabilir. Açılan kutuyu serin ve kuru yerde saklayıp üreticinin belirttiği süre içinde tüketin; örneğin Aptamil Prosyneo için bu süre 4 haftadır.
Ne zaman hekime danışmalı?
Numara geçişlerinde, bebeğinizde kabızlık, kusma, huzursuzluk veya ciltte döküntü fark ettiğinizde, günlük miktarı belirlerken ve farklı bir ürüne geçmeyi düşündüğünüzde hekiminize danışın. Devam sütü seçimi kişiye özeldir; bir bebeğe iyi gelen formül bir başkasına uygun olmayabilir. Emzirmenin sürdürülebildiği her durumda anne sütünün öncelikli olduğunu da yeniden hatırlatalım.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Takviye kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.